Το υδρογόνο και οι αποχρώσεις του: αλλαγές στον Κλάδο της Ενέργειας και σημασία για τις επιχειρήσεις

Στον κλάδο της Ενέργειας, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη τις δεσμεύσεις των κρατών για μηδενισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και για απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, πολύς λόγος γίνεται για το υδρογόνο ως εναλλακτική και καθαρή πηγή ενέργειας.

Το υδρογόνο (Η2) υπάρχει σχεδόν παντού, αλλά είναι δύσκολο να βρεθεί στη φύση ως ξεχωριστό στοιχείο, αντ’ αυτού συνδέεται με χημικό δεσμό με το οξυγόνο στο νερό και με τον άνθρακα σε υδρογονάνθρακες.


Γιατί το υδρογόνο είναι μια ισχυρή λύση στον κλάδο της Ενέργειας;

Το πλεονέκτημα του υδρογόνου είναι ότι όταν “καίγεται”, παράγει ενέργεια με τη μορφή θερμότητας και το μόνο υποπροϊόν είναι το νερό. Αυτό σημαίνει ότι η ενέργεια που δημιουργείται από το υδρογόνο δεν παράγει διοξείδιο του άνθρακα (CO2) ή άλλα αέρια του θερμοκηπίου που θερμαίνουν την ατμόσφαιρα, καθιστώντας το μία από τις πολλές πιθανές πηγές ενέργειας που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, στην επιβράδυνση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Εκτός από τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, το υδρογόνο είναι ένα πολλά υποσχόμενο καύσιμο ως προς την αποδοτικότητα σε σύγκριση με το πετρέλαιο και με άλλες πράσινες πηγές ενέργειας. Η τεχνολογία κυψελών καυσίμου υδρογόνου παρέχει μια πηγή ενέργειας υψηλής πυκνότητας με καλή ενεργειακή απόδοση. Το υδρογόνο έχει την υψηλότερη ενεργειακή περιεκτικότητα από οποιοδήποτε κοινό καύσιμο κατά βάρος. Το αέριο και το υγρό υδρογόνο υψηλής πίεσης έχουν περίπου τριπλάσια βαρυμετρική ενεργειακή πυκνότητα (περίπου 120 MJ/kg) από το ντίζελ και το υγροποιημένο φυσικό αέριο και παρόμοια ογκομετρική ενεργειακή πυκνότητα με το φυσικό αέριο. Έτσι το καύσιμο υδρογόνο επιτρέπει την παραγωγή περισσότερης ενέργειας ανά κιλό καυσίμου.


Αλλά η παραγωγή υδρογόνου και η μετατροπή του σε χρήσιμη μορφή απαιτεί ενέργεια — και αυτή η ενέργεια δεν είναι απαραίτητα ανανεώσιμη. Το υδρογόνο παράγεται σε μεγάλο ποσοστό από την ηλεκτρόλυση του νερού, δηλαδή μια διαδικασία κατά την οποία το νερό διασπάται με χρήση ηλεκτρικού ρεύματος σε υδρογόνο και οξυγόνο.


Τα είδη υδρογόνου

Υπάρχουν διάφορα είδη υδρογόνου, που κατηγοριοποιούνται βάσει της διαδικασίας παραγωγής και των συνακόλουθων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ο διαχωρισμός αυτός επιτυγχάνεται με μια σειρά χρωμάτων που δίνουμε ως συντομογραφία για το πώς δημιουργείται.


Πράσινο

Πράσινο ονομάζεται το υδρογόνο όταν η ενέργεια που χρησιμοποιείται για την ηλεκτρόλυση προέρχεται εξολοκλήρου από ανανεώσιμες πηγές όπως ο άνεμος, το νερό ή η ηλιακή ενέργεια.


Μπλε

Η παραγωγή μπλε υδρογόνου ξεκινά με τη μετατροπή του μεθανίου σε υδρογόνο και διοξείδιο του άνθρακα με χρήση θερμότητας, ατμού και πίεσης για να δημιουργηθεί το γκρίζο υδρογόνο, ενώ στη συνέχεια γίνεται συγκέντρωση μέρους του παραγόμενου διοξειδίου του άνθρακα ώστε να μειωθούν οι εκπομπές ρύπων. Μόλις απομονωθεί το υποπροϊόν διοξείδιο του άνθρακα και οι άλλες ακαθαρσίες, γίνεται μπλε υδρογόνο.


Γκρι

Το γκρι υδρογόνο παράγεται από φυσικό αέριο που αναμορφώνεται όπως το μπλε υδρογόνο, αλλά χωρίς καμία προσπάθεια δέσμευσης υποπροϊόντων διοξειδίου του άνθρακα.


Ροζ

Ροζ ονομάζουμε το υδρογόνο που παράγεται με ηλεκτρόλυση που τροφοδοτείται από πυρηνική ενέργεια, η οποία δεν παράγει εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. (Αν και η πυρηνική ενέργεια δημιουργεί ραδιενεργά απόβλητα τα οποία πρέπει να αποθηκεύονται με ασφάλεια για χιλιάδες χρόνια.)


Κίτρινο

Το κίτρινο είναι υδρογόνο που παράγεται με ηλεκτρόλυση από το ενεργειακό δίκτυο. Οι εκπομπές άνθρακα ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τις πηγές που τροφοδοτούν το δίκτυο.


Τυρκουάζ ή γαλάζιο

Το τυρκουάζ ή γαλάζιο είναι υδρογόνο που παράγεται από πυρόλυση μεθανίου, ή διάσπαση του μεθανίου σε υδρογόνο και στερεό άνθρακα με θερμότητα σε αντιδραστήρες ή υψικαμίνους. Το τυρκουάζ υδρογόνο βρίσκεται ακόμη στα εκκολαπτόμενα στάδια εμπορευματοποίησης και η αξία του για την κλιματική αλλαγή εξαρτάται από την τροφοδοσία της πυρόλυσης με καθαρή ενέργεια και την αποθήκευση του φυσικού άνθρακα.


Το μέλλον στον κλάδο της Ενέργειας και η σημασία για τις επιχειρήσεις

Το υδρογόνο αναμένεται να κερδίσει ένα σημαντικό μερίδιο της αγοράς Ενέργειας κατά τη διάρκεια των ερχόμενων δεκαετιών εάν το κόστος παραγωγής, διανομής και τελικής χρήσης του μειωθούν σημαντικά, και εάν τεθούν σε ισχύ αποτελεσματικές πολιτικές για αύξηση της απόδοσης, μείωση των εκπομπών του CO2 και βελτίωση του ενεργειακού εφοδιασμού και της σχετιζόμενης ασφάλειας.


Για τις επιχειρήσεις, η συνεχής ρευστότητα του κοινωνικοπολιτικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος δημιουργεί ανησυχίες και περιοχές που μπορεί να δημιουργήσουν οικονομικά ρίσκα. Αυτές είναι μεταξύ άλλων:

  • Η ανάγκη και το κόστος μετάβασης σε καθαρότερες/πράσινες τεχνολογίες,

  • Οι αλλαγές στη νομοθεσία για εκπομπές αερίων ρύπων μέσω επιβολής προστίμων και ορίων,

  • Η επιβολή του “Φόρου Άνθρακα” (Carbon taxation),

  • Το αυξημένο λειτουργικό κόστος για συμμόρφωση με τη νομοθεσία σχετικά με την ενεργειακή απόδοση και τα χρησιμοποιούμενα καύσιμα,

  • Η απομείωση περιουσιακών στοιχείων ή/ και πρόωρη απόσυρση υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων λόγω αλλαγών πολιτικής στο χώρο της Ενέργειας,

  • Οι άστοχες επενδύσεις κεφαλαίου σε τεχνολογίες για παραγωγή και χρήση ενέργειας.


Εκτίμηση κινδύνων και ευκαιριών από την κλιματική κρίση


Στην e-On Integration στόχος μας είναι η ακριβής ποσοτικοποίηση κινδύνων αλλά και των ευκαιριών που απορρέουν από την ενεργειακή και την κλιματική κρίση. Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν, τους φυσικούς κινδύνους, δηλαδή τις πιθανές επιπτώσεις στις υποδομές και υπηρεσίες του ενδιαφερόμενου φορέα και τους μεταβατικούς κινδύνους, δηλαδή τις έμμεσες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης από τις μεταβολές του κοινωνικού, πολιτικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο των εργασιών μας γίνεται εκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων αυτών των κινδύνων/ευκαιριών ως και σαφής περιγραφή της ανθεκτικότητας του επιχειρηματικού μοντέλου και της στρατηγικής του ενδιαφερόμενου φορέα, μελλοντικά με βάση τα κλιματικά σενάρια. Η όλη μεθοδολογία μας βασίζεται πλήρως σε εργαλείο πληροφορικής, που μεταξύ άλλων χρησιμοποιεί και στοιχεία από εξωτερικές βάσεις δεδομένων, και έχει τίτλο “Climate Change Risk Assessment”.