Η ανάγκη για Reporting και δημοσιοποίηση στοιχείων για το Περιβάλλον και το Κλίμα


Στις μέρες μας ολοένα και αυξάνεται το ενδιαφέρον σε κοινωνικό επίπεδο για τα ζητήματα Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής και για το ρόλο που διαδραματίζουν σε αυτά οι επιχειρήσεις. Επομένως, η διαφάνεια σχετικά με τις επιπτώσεις και τους κινδύνους Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής μπορεί αφενός να συμβάλει στην ενίσχυση εταιρικού προφίλ προς την κοινωνία, αφετέρου να ενισχύσει την εμπιστοσύνη και την αξιοπιστία (credibility) προς τη συγκεκριμένη επιχείρηση από επενδυτές και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Σήμερα επικρατεί η άποψη (η οποία δεν είναι ορθή και επαρκής) ότι όλα αρχίζουν (και τελειώνουν) στις εκθέσεις που εκδίδουν οι ορκωτοί ελεγκτές, συνήθως ως παραρτήματα των ετησίων οικονομικών καταστάσεων, οι οποίοι πιστοποιούν ότι οι διαδικασίες που εξέτασαν σχετικά με το Περιβάλλον ή και την Κλιματική Αλλαγή, είναι αυτές που ισχυρίζεται ο ελεγχόμενος ότι είναι επαρκείς. Με άλλα λόγια ότι υπάρχει συμμόρφωση – compliance του ελεγχόμενου με τις θεσπισμένες διαδικασίες και πρακτικές. Αυτό πλέον δεν είναι αρκετό. ​


Οι εκθέσεις περιβαλλοντικών αναφορών αφορούν τη δημοσιοποίηση στοιχείων σχετικών με το Περιβάλλον και το Κλίμα και περιλαμβάνουν την αναφορά των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που έχουν οι επιχειρηματικές δραστηριότητες. Οι εκθέσεις αυτές περιλαμβάνουν επίσης πληροφορίες σχετικά με νομικές διατάξεις και κανονισμούς καθώς και πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές περιβαλλοντικής διαχείρισης εντός του κανονιστικού πλαισίου. Εδώ προστίθεται το ζήτημα της Κλιματικής Αλλαγής, δηλαδή συχνά γίνεται δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με το πώς η επιχειρηματική δραστηριότητα βελτιώνει ή χειροτερεύει το φαινόμενο της Κλιματικής Αλλαγής και πώς οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής μπορούν να επηρεάσουν (είτε θετικά είτε αρνητικά) την επιχειρηματική δραστηριότητα.


Τα οφέλη των εκθέσεων αυτών είναι πολλαπλά για τις επιχειρήσεις συμβάλλοντας στην ανάπτυξη οράματος και στρατηγικής για τη βιωσιμότητα, στη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και των εσωτερικών διαδικασιών, στον εντοπισμό και επίτευξη στόχων, στον εντοπισμό δυνατών και αδύναμων σημείων της επιχείρησης, στην προσέλκυση νέων εργαζομένων και επενδυτών, δίνοντας έτσι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Οι παραπάνω εκθέσεις συντάσσονται συνήθως σύμφωνα α) με την Οδηγία της ΕΕ για τη μη χρηματοοικονομική πληροφόρηση (Non-Financial Reporting Directive - NFRD) και τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την υποβολή εκθέσεων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, και β) με το συμπλήρωμα των παραπάνω κατευθυντήριων γραμμών (Task Force on Climate-related Financial Disclosures - TCFD) σχετικά με την υποβολή πληροφοριών που αφορούν το κλίμα (δηλ. δημοσιοποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με τους κινδύνους και τις ευκαιρίες από την Κλιματική Αλλαγή). Επίσης, έχουν θεσπιστεί πρότυπα για τη δημοσιοποίηση στοιχείων βιωσιμότητας (πχ. Global Reporting Initiative – GRI) τα οποία βοηθούν στην παρουσίαση των πληροφοριών με δομημένο και αξιόπιστο τρόπο ώστε οι πληροφορίες να είναι συγκρίσιμες μεταξύ διαφορών επιχειρήσεων και κατανοητές από εξωτερικούς αναγνώστες των σχετικών εκθέσεων.


Εντοπίζεται μεγάλη ποικιλία και διασπορά στον τρόπο παρουσίασης των πληροφοριών καθώς και έλλειψη στοιχείων παρά τη σαφή αναφορά τους στα πρότυπα δημοσιοποίησης

Παρόλα αυτά, εντοπίζεται μεγάλη ποικιλία και διασπορά στον τρόπο παρουσίασης των πληροφοριών καθώς και έλλειψη στοιχείων παρά τη σαφή αναφορά τους στα πρότυπα δημοσιοποίησης. Ένα πολύ σύνηθες παράδειγμα σε βιωσιμότητας είναι η αδυναμία ανάλυσης σε βάθος των θεμάτων και η δημοσίευση των στοιχείων μόνο σε υψηλό επίπεδο (High level analysis). Για παράδειγμα, έχουμε εντοπίσει την αδυναμία ανάλυσης των εμμέσων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (breakdown), οι οποίες συχνά θεωρούνται αμελητέες χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι. Επίσης, πολύ συχνά εντοπίζεται αδυναμία εντοπισμού των περιοχών/σημείων ανάντι και κατάντι των αλυσίδων αξίας των επιχειρήσεων που ενδέχεται να επηρεάσουν ή να επηρεαστούν από την Κλιματική Αλλαγή καθώς και αδυναμία για ακριβή εκτίμηση (ποσοτικοποίηση) των επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής (κίνδυνοι και ευκαιρίες).

Έτσι εξάγεται το συμπέρασμα ότι μια λεπτομερής ανάλυση που αγγίζει όλα τα θέματα κατά μήκος των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με τρόπο επιστημονικά ορθό και ποσοτικοποιημένο, και ξεφεύγει από μια high-level προσέγγιση σε επίπεδο επικεφαλίδων, χρειάζεται την παρουσία ειδικών επιστημόνων. Οι ειδικοί αυτοί, θα συλλέξουν και θα ερμηνεύσουν τις σχετικές μετρήσεις των παραμέτρων περιβαλλοντικής διαχείρισης και Κλιματικής Αλλαγής, και θα βοηθήσουν τους ελεγκτές να κατανοήσουν την επιχειρηματική επίπτωση των αλλαγών. Τα θέματα είναι πάρα πολλά και περίπλοκα. Όσο καλά και αν είναι προετοιμασμένος ένας ελεγκτής με οικονομικές σπουδές, δυσκολεύεται να εκτιμήσει τις πολλές και συχνά μη κατανοητές για εκείνον μεταβλητές των φυσικών φαινομένων ή των ποιοτικών παραμέτρων που σχετίζονται με την Κλιματική Αλλαγή. Για τούτο η συνεργασία με ειδικούς επιστήμονες περιβάλλοντος μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας για την πλήρη σύνταξη εκθέσεων περιβαλλοντικής αναφοράς και τη χάραξη στρατηγικών βιωσιμότητας για μια επιχείρηση. ​